Keukenverlichting in drie lagen, zo doe je het goed

Verlichting is het onderdeel dat het vaakst vergeten wordt, en het minst makkelijk achteraf te herstellen is. Een mooie keuken onder één plafondlamp ziet er 's avonds vlak uit, en je staat in je eigen schaduw te snijden. Ruben tekent daarom de verlichting mee in het 3D-ontwerp en neemt het op in het leidingschema, voordat de elektricien komt.

Laag 1: werkverlichting

Dit is het licht op het werkblad. De beste plek is onder de bovenkasten, zo'n 5 centimeter vanaf de voorkant, zodat het licht op het blad valt en niet op de achterwand. Kies ledstrips met een hoge kleurweergave (CRI 90 of hoger), anders zien tomaten er bruin uit. Warmwit tussen 2700 en 3000 kelvin is prettig; 4000 kelvin is kantoorlicht.

Heb je geen bovenkasten, bijvoorbeeld bij een kastenwand met een open muur, dan komen er inbouwspots in het plafond recht boven de voorrand van het werkblad, niet in het midden van de ruimte.

Laag 2: het eiland en de eettafel

Boven een eiland of een bar horen hanglampen. Twee of drie, op ongeveer 70 tot 80 centimeter boven het blad, zodat je er niet tegenaan kijkt als je zit maar wel eronder door kunt kijken naar wie aan de andere kant staat. Zet ze op een dimmer: overdag uit, tijdens het koken vol, bij het eten op dertig procent.

Laag 3: sfeer

Dit is het licht dat aan staat als je niet kookt. Een ledstrip in de plint, in een verlichte nis boven het werkblad of bovenop de bovenkasten richting het plafond. Het kost weinig, het maakt de keuken 's avonds een plek waar je wilt zijn, en het is het eerste wat mensen noemen als ze binnenkomen.

Wat je vooraf moet regelen

Elke lichtlaag heeft een eigen schakelaar of dimmer, en dus eigen bekabeling. Dat moet in de muur of het plafond zitten voordat er gestuct wordt. Ruben zet de punten in het leidingschema dat naar de elektricien gaat: waar de voeding voor de ledstrips komt, waar de hanglampen hangen (exact boven het eiland, dus pas na het definitieve ontwerp), en waar de schakelaars komen. Idealiter bij de deur én bij het eiland.

Vergeet ook de stopcontacten niet. Vier op het werkblad is het minimum, liefst in een verlichte nis zodat je ze niet in het zicht in de achterwand hoeft te zetten.

Een veelgemaakte fout

Spots in een strak raster over het hele plafond. Het ziet er in de tekening netjes uit, maar het geeft overal evenveel licht en nergens genoeg. Licht hoort waar je het gebruikt: op het blad, boven de tafel, en zacht in de rest van de ruimte.